Kamoo Kalafo ea Leseli le Lefubelu e Matlafatsang Matla le ho Loantša Mokhathala

Hlahisa 'mele oa hau ka tlhaho—boemong ba lisele.

Na o ikutloa o khathetse kamehla, o ferekane kelellong, kapa o khathetse 'meleng? Ha o mong. Mokhathala o sa feleng o ama batho ba limilione lefatšeng ka bophara, 'me lisosa hangata li tebile ho feta ho hloka boroko feela. Litaba tse monate ke hore, phekolo ea mabone a mafubelu e fana kae tšehelitsoeng ke saense, e sa hlaselengtharollo ea ho thusa ho tsosolosa matla le ho loantša mokhathala—ho tsoa hoka hare ho tsoa.

Saense: ATP, Mitochondria, le Leseli le Lefubelu

Matla 'meleng oa motho a hlahisoa kemitochondria, "litsi tse nyane tsa motlakase" tse ka har'a lisele tsa hau. Mitochondria tsena li hlahisaATP (adenosine triphosphate)—molek'hule ea bohlokoa ea matla e matlafatsang mosebetsi o mong le o mong oa baeloji.

Ha o imetsoe kelellong, o kula, o tsofala, kapa o sebetsa ho feta tekano, ts'ebetso ea mitochondrial ea fokotseha—e leng se lebisang homaemo a tlase a matla, mokhathala oa mesifalemoholi oa kelello.

Kalafo ea leseli le lefubelu e sebelisa maqhubu a itseng a bolelele ba leqhubu (hangata630–850nm) tse monngoang ka ho toba ke mitochondria, e leng se li susumetsang ho:

• Hlahisa ATP e eketsehileng

• Ntlafatsa tšebeliso ea oksijene

• Fokotsa khatello ea oxidative

Sephetho?Matla a mangata boemong ba sele, e lebisang hoho tsosolosa 'mele oohle.

Melemo ea Bohlokoa: Kamoo Kalafo ea Leseli le Lefubelu e Loantšang Mokhathala Kateng

1. E eketsa Matla a Lisele (ATP)

Leseli le lefubelu le hlasimolla ka ho tobacytochrome c oxidase, enzyme e ho mitochondria, ho potlakisa tlhahiso ea ATP. Sena se thusa sele e 'ngoe le e 'ngoe 'meleng oa hau ho sebetsa hantle haholoanyane - ho kenyeletsoa mesifa ea hau, boko le sesole sa 'mele.

2.E Ntlafatsa ho Hlaka ha Kelello le ho Tsepamisa Maikutlo

Ka ho tšehetsa phallo e ntle ea oksijene le metabolism ea matla liseleng tsa boko, phekolo ea leseli le lefubelu e ka fokotsa "moholi oa boko" leho matlafatsa ho tsepamisa mohopolo, haholo-holo ho batho ba nang le mokhathala o feteletseng kapa mokhathala oa kelello.

3.E ntlafatsa Mamello ea 'Mele le Pholiso

Hangata baatlelete ba tlaleha hore ba ntlafetsemamelloleho hlaphoheloa ha mesifakamora ho e sebedisa kamehla. Leseli le lefubedu le ka fokotsa mokhathala o bakwang ke boikoetliso mme la o thusa ho ikutlwa o le matla ha o ntse o ikoetlisa kapa mesebetsi ya letsatsi le letsatsi.

4. E tšehetsa Taolo ea Khatello ea Kelello le Boroko

Hangata mokhathala o amahanngoa le khatello ea maikutlo le boroko bo bobe. Kalafo ea mabone a khubelu e bontšitsoe e thusacortisol e tlase(hormone ea khatello ea maikutlo) lekhothalletsa melatonintlhahiso—e u thusang ho ikutloa u phomotse haholoanyane ebile u leka-lekane.

Ke Mang ea ka Ruang Molemo?

Kalafo ea leseli le khubelu e loketse:

• Batho ba nang lelefu la mokhathala o sa foleng or matšoao a nako e telele a COVID

• Basebetsi ba ofisi ba nang le mokhathala oa kelello

• Baatlelete ba hlokang kapeleho hlaphoheloa le ho ntlafatsa ts'ebetso

• Batho ba baholo ba nang le boiphihleloho fokotseha ha matla a amanang le botsofali

• Mang kapa mang ea ikutloangho khathala, ho hloka tjantjello, kapa ho khathala

Mokhoa oa ho Sebelisa Kalafo ea Leseli le Lefubelu bakeng sa Matla

Bakeng sa melemo e tšoarellang nako e telele, ho tsitsa ke habohlokoa. Basebelisi ba bangata ba tlaleha liphetoho tse bonahalang hoLibeke tse 1–3.

Qetello: Kenya Lesebelisoa ka Tlhaho ka Leseli le Lefubelu

Haeba o ikutloa o khathetse, phekolo ea mabone a khubelu e fana katlhaho, ha e hlaseletsela ea hotjhaja mmele wa hao hape, tsosolosa matla a diselelefumana matla a hau hape—ntle le caffeine, ditlatsetso, kapa di-stimulant.

Ka ho ntlafatsa ts'ebetso ea mitochondrial le tlhahiso ea ATP, phekolo ea mabone a khubelu ha e koahele mokhathala feela—e mpa e lee bua ka eona motsong.

Hase phekolo feela.
Kematla, a tsamaisoang ke leseli.